Το απόγευμα της Τρίτης 14/2/2023, με αφορμή τα 100 χρόνια μνήμης από τη Μικρασιατική καταστροφή, πραγματοποιήθηκε, στην Παπαχαραλάμπειο Αίθουσα Ναυπάκτου, με ιδιαίτερη επιτυχία, η παρουσίαση του βιβλίου του κ Άγγελου Συρίγου, αναπληρωτή καθηγητή Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, βουλευτή και Υφυπουργού Παιδείας και του κ. Ευανθη Χατζηβασιλείου,  καθηγητή Ιστορίας του Μεταπολεμικού Κόσμου του Πανεπιστημίου Αθηνών «Μικρασιατική καταστροφή: 50 ερωτήματα και απαντήσεις».

Στην αρχή της εκδήλωσης, ο διευθυντής του 2 ου Λυκείου τόνισε μεταξύ των άλλων: «Η διατήρηση της ιστορικής συνείδησης είναι η έσχατη πράξη αντίστασης μέσα στην γενική παρακμή. Οι λαοί που δεν έχουν μνήμη δεν έχουν και μέλλον. Αρκεί μόνο, να σκεφτούμε, τι συνέπειες έχει για έναν άνθρωπο η απώλεια της προσωπικής του μνήμης και πόσο ανυπόφορη και αποδιοργανωμένη καθίσταται η ζωή του, για να καταλάβουμε τις ανάλογες συνέπειες που έχει, και την καταστροφική αποδιοργάνωση που προκαλεί σε ένα κοινωνικό ή εθνικό σύνολο, η απώλεια της ιστορικής μνήμης. Το 2021, γιορτάσαμε τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Το 2022, συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη Μικρασιατική καταστροφή. Από το θρίαμβο και τη νίκη του 1821, περάσαμε στην καταστροφή και το θρήνο του 1922.

Αν το 1821, συνοδεύεται από τη διάσταση του ηρωισμού και της ανδραγαθίας, το 1922 κουβαλάει την αίσθηση της απώλειας και της καταστροφής και, στη συνείδηση του κάθε Έλληνα, ταυτίζεται με τον ξεριζωμό και τις χαμένες πατρίδες. Η άγνοια της ιστορίας γεννά στερεότυπα και προκαταλήψεις,
εσωστρέφεια και διαιρέσεις και οι σιωπές του παρελθόντος, γεννούν τις διαφορές του μέλλοντος. Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται ως φάρσα, αν τη φτιάχνεις με πρώτη ύλη την αυτογνωσία. Μέσα από τη γνώση και την αποδοχή της ιστορίας, μπορούμε να σταθούμε όρθιοι, να αγαπήσουμε τον εαυτό μας, την πατρίδα μας και να μην επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος, που τόσα δεινά επέφεραν στον
ελληνισμό.

Οι συγγραφείς, παρά τις δυσκολίες του θέματος, με νηφάλια και τεκμηριωμένη επιστημονική εντιμότητα, δίνουν ευθαρσείς, σύντομες και εύληπτες απαντήσεις σε πενήντα – από τα πιο κρίσιμα και σκληρά ίσως – ερωτήματα που αφορούν τη Μικρασιατική Καταστροφή. Με απλό και κατανοητό τρόπο διερευνούν τα αίτια, την εξέλιξη και τις επιπτώσεις της. Όπως οι ίδιοι αναφέρουν στην εισαγωγή, το βιβλίο αυτό αποτελεί μία έμμεση έκκληση για την αποφυγή διχασμών, όπως εκείνου που εν πολλοίς είναι υπεύθυνος για την εθνική καταστροφή. Αξίζει δε να τονιστεί ότι το ύφος του βιβλίου δεν είναι καταγγελτικό προς τη μία ή προς την άλλη πλευρά.

Αντίθετα οι συγγραφείς επιχειρούν να αναδείξουν τις θέσεις και των δύο πλευρών του Διχασμού σεβόμενοι τους ανθρώπους που ενεπλάκησαν σε αυτόν, αλλά και να καταδείξουν τις υπερβολές που εκατέρωθεν έγιναν στο όνομα του (κάποιες απ’ αυτές δυστυχώς παρέμειναν ως βάρη στη δημόσια συζήτηση μέχρι και σήμερα). Η σημαντικότερη ίσως προσφορά του βιβλίου των Συρίγου, Χατζηβασιλείου, είναι το ότι προσφέρει υλικό προβληματισμού, ανοίγοντας 50 μέτωπα συζήτησης, μέσω των ερωτημάτων, με προτεινόμενο αντίστοιχο υλικό προσέγγισης τις 50 απαντήσεις. Οι 50 αυτές ερωτήσεις αποτελούν και την πρωτοτυπία του έργου, αφού θα μπορούσαν να εκφράζουν τον κάθε αναγνώστη, τον κάθε ενδιαφερόμενο, για τα γεγονότα της εποχής Μέσα από τις ερωτοαπαντήσεις του βιβλίου, ο αναγνώστης βγαίνει πιο προβληματισμένος, γίνεται σοφότερος και, ίσως, πιο σοβαρός στις επιλογές του, πολιτικές, κοινωνικές, ιστορικές, εθνικές. Μας βοηθά να κατανοήσουμε ότι πάνω απ’  όλα είναι η πατρίδα, το συλλογικό, με ό,τι αυτή κουβαλά: τη γλώσσα, την
ιστορία, τον πολιτισμό, την πίστη, τη μνήμη, την ταυτότητα. Η λήθη δεν μας ταιριάζει και έχουμε χρέος να μην την επιτρέψουμε. Η νέα γενιά έχει το λόγο πλέον, με την ευθύνη των μεγαλύτερων, τουλάχιστον να γνωρίζει και να μην τρέφει αυταπάτες ότι θα μας σώσουν άλλοι, ή ότι φταίνε οι ξένοι και όχι τα λάθη μας. Εμείς θα πρέπει να είμαστε πάντα έτοιμοι.

Η Μικρασιατική Καταστροφή αποτελεί ένα πολύ ξεχωριστό κεφάλαιο της Ιστορίας της Πατρίδας μας. Το βιβλίο των Συρίγου – Χατζηβασιλείου «Μικρασιατική Καταστροφή: 50 Ερωτήματα και Απαντήσεις» ας αποτελέσει αφορμή και εφαλτήριο περαιτέρω επιστημονικής έρευνας, ιστορικής μελέτης, γόνιμης συζήτησης και ιερής μνήμης».

Στη συνέχεια ο κ. Συρίγος και ο κ. Χατζηβασιλείου παρουσίασαν με αντικειμενικότητα και λόγο μετριοπαθή, απλό, σαφή και εύληπτο

• τους λόγους που ο ελληνικός στρατός αποβιβάστηκε στη Σμύρνη,
• τους στόχους και τα διλήμματα των πρωταγωνιστών,
• τα ελλείμματα και τα λάθη της ελληνικής πλευράς,
• το ξέσπασμα του Εθνικού Διχασμού και τις επιπτώσεις του στο εθνικό θέμα,
• τους μύθους, τις παρανοήσεις και τις υπεραπλουστεύσεις,
• την αποτίμηση της στάσεως των «ξένων», δηλαδή των μεγάλων δυνάμεων, που επιδίωξαν (φυσικά) την ικανοποίηση των δικών τους και όχι των δικών μας εθνικών συμφερόντων,
  τις αξιώσεις της τουρκικής πλευράς και τις μεθόδους που επέλεξε για να τις
  πετύχει από το 1914 έως το 1922,
• τη συμφωνία για την ανταλλαγή των πληθυσμών,
• τις επιπτώσεις της Μικρασιατικής Καταστροφής,
  

και απάντησαν σε ερωτήσεις.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ο μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεος, ο δήμαρχος Ναυπακτίας κ. Γκίζας ,ο δήμαρχος Δωρίδας κ. Καπεντζώνης, οι αντιδήμαρχοι Ναυπακτίας κ.κ. Κοτρωνιάς και Τσουκαλάς, ο Προεδρος του δικηγορικού συλλόγου Μεσολογγίου κ. Παΐσιος , διευθυντές σχολείων της πόλης, εκπρόσωποι συλλόγων και πλήθος κόσμου.

Το πρωί ο κ. Συρίγος, ανταποκρινόμενος στην πρόσκληση της εκπαιδευτικής κοινότητας του 2ου Λυκείου Ναυπάκτου, συναντήθηκε με τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς του σχολείου και συνομίλησε μαζί τους για τη Μικρασιατική Καταστροφή. Στη συνάντηση παρευρέθηκαν και οι μαθητές της Γ΄ τάξης του 2ου Γυμνασίου.

Στη συνέχεια ο κ. Υφυπουργός, συνοδευόμενος από το Διευθυντή του 2 ου Λυκείου κ. Πιτσιάκκα Πέτρο, επισκέφθηκε το Μητροπολίτη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεο και το Δήμαρχο Ναυπακτίας κ. Γκίζα Βασίλειο.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε απόσπασμα ή ολόκληρη την εκδήλωση στα παρακάτω βίντεο: